Cụ tôi năm nay đã một trăm linh ba tuổi rồi. Mái tóc cụ cũng đã bạc đi cùng năm tháng. Điểm trên mặt vài vết đồi mồi gió sương, trông cụ thật là đẹp lão. Ngày trước, khi còn khỏe, cụ vẫn bỏm bẻm nhai miếng trầu đỏ tươi trước hiên nhà. Khi ấy, cụ một trăm mà vẫn còn khỏe, cả nhà ai cũng vui.
Tôi vẫn nhớ ngày đầu tiên tôi được vào thăm quê ngoại hồi bốn tuổi. Buổi sáng, gió thổi nhè nhẹ lên từng chiếc lá còn đọng sương sớm. Tôi rụt rè cùng bố mẹ, ông bà bước vào thềm. Lúc ấy cụ mới chỉ khoảng chín mươi lăm tuổi. Khi tôi làm quen với các cô dì chú bác họ hàng, tôi cảm nhận được nụ cười của cụ rõ nhất. Đó là một nụ cười hiền hậu, dù lúc đó, tôi vẫn chưa quen cụ cho lắm nhưng tôi vẫn thấy thân thuộc đến lạ thường. Tìm hiểu và dần yêu quý cụ rồi, tôi nhận ra rất nhiều điểm tương đồng giữa cụ và tôi. Chắc hẳn ai cũng thích cắn, thích nhai mía, nhưng tôi cá là sẽ không có cặp đôi hủy diệt mía nào giỏi như tôi và cụ. Có dạo, bà tôi đi chợ chiều về, có mua mấy cây mía. Dù tôi lúc đó chưa hiểu mía là cái gì cho lắm, nhưng nhìn cụ nhai nên tôi lại thấy hay hay. Ai mà ngờ được, một chú bé bốn tuổi mới có răng và một cụ già gần trăm tuổi có đôi hàm khó đoán lại trở thành đội chủ lực trên mặt trận ẩm thực “bình dân” . Và thế là từ đó, mỗi lần tôi về quê, căn nhà nho nhỏ bên cánh đồng lại rộn ràng “tiếng mía”.
Một điều mà tôi nhớ nhất ở cụ là tính cách ôn tồn, hiền hậu. Trên đôi môi đỏ thắm miếng trầu cay lúc nào cũng nở ra một nụ cười. Cụ nói năng rất từ từ, bình tĩnh. Giọng cụ vừa sâu lắng lại dịu dàng, đậm chất giọng địa phương. Tôi nhớ nhất câu nói của cụ với tôi mỗi khi tôi chào cụ để về thành phố: “Học giỏi, mốt lại về nhởi với cố con nhé!”. Cụ không cãi nhau hay to tiếng nạt ai bao giờ. Người nào làm gì sai, cụ chỉ khuyên bảo nhẹ nhàng . Vì cụ sống hòa thuận, chân thành và phúc đức nên ai cũng yêu quý cụ.
Sau nhiều kỉ niệm vui vẻ mỗi lần về thăm cụ, tôi vẫn chỉ nhớ duy có một lần về quê, cái lần gần nhất đây và chắc hẳn cũng sẽ là chuyến đi tôi nhớ nhất. Đó là chuyến đi ngày hai bảy tháng chín âm lịch. Hôm đó là ngày chủ nhật. Vẫn như mọi năm, tôi chạy vào thăm cụ đầu tiên. Nhưng lúc đó cụ đang ốm, nằm trên giường đắp chăn cho khỏi lạnh. Tôi nhẹ nhàng tới gần và hỏi cụ vài câu, nhưng lúc đó cụ đang thiu thiu nửa tỉnh nửa mê, ông ngoại ghé tai tôi: “Ra ngoài chơi im lặng cho cụ nghỉ nhé con!”. Vâng lời ông, tôi ra ngoài chơi với các em.
Đến chiều, có bác sỹ đến khám và tiêm thuốc cho cụ. Lúc đó, cụ có vẻ khỏe hơn một chút và có thể nói chuyện. Cả nhà cùng nhau đến bên giường cụ, hỏi thăm cụ và chụp ảnh với cụ. Lúc đó tôi chưa hề biết, đó sẽ là bức ảnh cuối cùng của tôi với người cụ thân yêu của mình.
Sau cùng, tôi trở lại Hà Nội vào ngày thứ hai đầu tuần để đi đi học. Cả một buổi sáng, tôi cứ tung ta tung tăng học hành chơi đùa. Đến trưa, tôi không ăn bán trú nên được mẹ đón về. Đi được nửa đường, mẹ nghẹn ngào nói với tôi rằng: “Cụ mất rồi, con ạ…”
Từng lời mẹ nói như găm vào tim tôi. Cụ tôi đã mất hồi trưa ngày hai mươi tám tháng chín âm lịch, hưởng thọ một trăm linh ba tuổi. Cụ mất khi đang ngủ. Giấc ngủ đưa cụ lên suối vàng một cách êm ả, không hề đau đớn mà rất thanh thản, tự nhiên. Lòng tôi bồi hồi và thầm cám ơn cụ đã dành cho tôi một ngày để ở bên .
Vậy là từ nay, mỗi khi về quê, tôi sẽ không được nghe giọng nói dịu dàng, khe khẽ ấy nữa, cũng sẽ không còn những khoảnh khắc vui vẻ với cụ nữa. Càng nghĩ, tôi càng thêm khôn lớn, thêm biết quý thời gian và tự nhủ sẽ sống sao cho xứng đáng với những gì cụ đã trao…
