Học sinh có nên phụ thuộc vào ChatGPT?
Hiện tượng học sinh hiện nay lệ thuộc vào công cụ ChatGPT trong học tập không chỉ ảnh hưởng tới cá nhân mỗi học mà còn tác động sâu sắc đến toàn xã hội.
Trước hết, lệ thuộc vào công cụ ChatGPT có ảnh hưởng trực tiếp đến học sinh. Học sinh thay vì tiến bộ thì lại học kém đi. Các em sẽ dần mất đi tư duy phản biện, khả năng tìm kiếm, chắt lọc, phân tích thông tin từ nhiều nguồn khác nhau. Khi lệ thuộc quá mức, học sinh sẽ trở nên lười biếng, chủ quan, coi nhẹ việc nghe giảng và học tập trên lớp. Hơn nữa, ChatGPT không phải lúc nào cũng có thể cung cấp những nguồn thông tin chính xác, học sinh không có khả năng kiểm chứng, sẽ dễ bị tiếp thu một cách sai lệch, dẫn tới lệch lạc trong nhận thức, tiếp thu những kiến thức không được chính xác.
Năm 2023, nhiều trường đại học ở Mỹ như Harvard, Yale,… đã phát hiện ra nhiều sinh viên sử dụng công cụ này để viết tiểu luận hay sử dụng để làm các luận án tốt nghiệp. Trong đó một số sinh viên đã bị cảnh cáo hoặc đình chỉ vì vi phạm quy định về đạo đức học thuật. Nhưng điều đáng buồn hơn cả là họ đã tạo ra các sản phẩm trí tuệ thiếu trung thực, ảnh hưởng đến việc đánh giá chất lượng đào tạo. Hơn cả, điều đáng lo ngại, về mặt xã hội, hệ quả của việc lệ thuộc vào ChatGPT là sự hình thành một thế hệ thiếu tư duy phản biện, ngại đổi mới, dễ thụ động trước tri thức. Lâu dần có thể ảnh hưởng tiêu cực đến nguồn nhân lực, cản trở sự phát triển bền vững của đất nước. Giáo sư Andrew Ng, chuyên gia về AI đã từng nói: “AI là công cụ hỗ trợ, không phải là chiếc nạng để con người quên đi trí tuệ của mình” Elon Musk (Tỷ phú công nghệ, đồng sáng lập Open AI cũng từng nói: “AI là con dao hai lưỡi. Nó có thể là công cụ mạnh mẽ nhất giúp con người, nhưng cũng có thể là mối đe dọa lớn nhất nếu con người trở nên lệ thuộc hoàn toàn”.
Để giải quyết trình trạng này, thiết nghĩ cần có giải pháp đồng bộ từ cá nhân đến tập thể. Với học sinh, nên hạn chế sử dụng AI trong việc làm bài tập. Nếu có sử dụng thì chỉ coi nó là một công cụ tìm kiếm, và cần tìm tòi thêm, đặc biệt là ở trong sách. Với gia đình, nhà trường và xã hội cần có phương pháp để khích lệ khả năng tự học, ham thích đọc sách, giải quyết các nhiệm vụ học tập bằng teamwork; cần có sự hướng dẫn, đồng hành với học sinh trong việc sử dụng ChatGPT. Tuy nhiên, không thể phủ nhận những điểm tích cực của ChatGPT nói riêng và AI nói chung trong thời đại bùng nổ của công nghệ, nhất là vai trò đóng góp vào sự phát triển của nhân loại, hỗ trợ học tập và làm việc.
Cuộc sống chính là một bức tranh muôn màu, muôn sắc. Bức tranh ấy tươi sáng hay u buồn đều phụ thuộc vào nét vẽ từ đôi bàn tay, cách nhận thức và hành độngcủa bản thân mỗi người. Bạn hãy thổi hồn vào cuộc đời những gam màu tươi sáng, vẽ lên giá trị của chính mình bằng cách tự bước đi trên đôi chân của mình và không nên phụ thuộc vào một công cụ AI vô tri vô giác như vậy.