"Mãi Mãi Tuổi Hai Mươi"- Bản Hùng Ca Của Tuổi Trẻ Thời Hoa Lửa
Hằng năm, cứ đến ngày 27 tháng 7 – Ngày Thương binh, Liệt sĩ, mỗi người dân Việt Nam lại hướng lòng mình về các anh hùng, liệt sĩ, thương binh và những người đã hy sinh, cống hiến vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Đây là dịp để chúng ta bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với các thế hệ cha anh đã viết nên những trang sử vẻ vang bằng chính tuổi thanh xuân của mình.
Hưởng ứng các hoạt động tri ân đầy ý nghĩa ấy, hôm nay thư viện trường Trung học cơ sở Thăng Long xin trân trọng giới thiệu tới quý thầy cô và các bạn cuốn sách "Mãi mãi tuổi hai mươi" – cuốn nhật ký của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc.
Mãi mãi tuổi hai mươi - cuốn nhật kí thời chiến đã làm rung động trái tim của rất nhiều độc giả, ở mọi lứa tuổi, trong mọi thời đại.
Có những cuốn sách đọc xong để giải trí, nhưng cũng có những cuốn sách đọc xong khiến ta phải lặng mình suy ngẫm về giá trị của cuộc sống, của độc lập và tự do. "Mãi mãi tuổi hai mươi" – cuốn nhật ký của liệt sĩ Nguyễn Văn Thạc – chính là một tác phẩm thiêng liêng như thế. Nguyễn Văn Thạc là một sinh viên xuất sắc của khoa Toán – Cơ, trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Giữa lúc tương lai đang rộng mở, theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc, anh đã gác lại bút nghiên để lên đường ra trận.
Cuốn nhật ký được anh bắt đầu viết từ ngày 2 tháng 10 năm 1971 – ngày đầu tiên nhập ngũ – và khép lại vào ngày 3 tháng 6 năm 1972, chỉ một thời gian ngắn trước khi anh anh dũng hy sinh tại chiến trường Quảng Trị đầy bom đạn khi chưa đầy 21 tuổi.
Ngay từ đầu, cuốn nhật ký đã mở ra những trang đẹp nhất của tâm hồn anh với khát vọng ra đi, lý tưởng chiến đấu và ý thức trách nhiệm vì Tổ quốc. Anh viết: “Mình đã bắt đầu sống có trách nhiệm từ đâu, từ lúc nào? Có lẽ là từ 9/3/1971, tháng ba của hoa nhãn ban trưa, của hoa sấu và hoa bàng lăng nước” và anh khát khao: “Chóng tới gia đình lớn. Nơi ta gửi gắm thời thanh xuân của mình”. Xuyên suốt cuốn nhật ký là khát vọng được vào tuyến lửa, giáp mặt quân thù.
Qua từng trang nhật ký, người đọc không thấy một không khí bi lụy của chiến tranh, mà ngược lại, đó là một thế giới tâm hồn vô cùng phong phú, trong sáng và tràn đầy lạc quan:
Nguyễn Văn Thạc đại diện cho một thế hệ thanh niên sẵn sàng dâng hiến thanh xuân cho đất nước. Anh viết về cái chết, về sự hy sinh một cách nhẹ nhàng, bởi anh biết rằng sự đánh đổi đó là cần thiết cho hòa bình của dân tộc.
Xen lẫn giữa những cuộc hành quân gian khổ là nỗi nhớ trường lớp, nhớ người mẹ nơi quê nhà và một tình yêu chớm nở nhưng sâu sắc, tinh tế dành cho người bạn gái mang tên Như Anh. Vì là nhật ký – Anh ghi cho mình thôi, cuốn sách mà anh tự nghĩ sẽ không bao giờ có ai đọc nên tự nó đã phô diễn trung thành thế giới tâm tư anh: Khi phơi phới niềm vui lên đường nhưng cũng không ít khi buồn nản, chán chường... Song tình yêu, niềm tin vẫn là nốt chủ đạo trong tâm hồn anh. Chàng thanh niên Hà Nội - Nguyễn Văn Thạc còn dành phần lớn tâm tư của mình cho người mà mình yêu dấu.
Hình ảnh Như Anh – người con gái anh yêu xuyên suốt cuốn nhật ký. Nhiều khi người đọc có cảm tưởng, anh đang trò chuyện cùng Như Anh, viết cho Như Anh. Hình ảnh người con gái ấy nâng đỡ anh khi buồn vui, khi đau khổ, nâng anh dậy và tiếp sức cho anh nuôi sống lý tưởng, ước mơ; lời vẫy gọi thiết tha của ngày về. Tình cảm trong sáng, thuần khiết đó đã tạo nên một khoảng trời dịu dàng, bình yên đầy lãng mạn trong cuốn nhật ký. Đây là một tình yêu lý tưởng tiêu biểu của thanh niên thời chiến tranh. Chàng trai ra trận, cô gái đi học xa, tình yêu vượt thời gian và không gian chín lên trong tình cảm nhớ thương, mong ngóng, đợi chờ, hi vọng của hai người. Chị đã hỏi anh câu hỏi “Hạnh phúc là gì?” khi hai người còn là học sinh. Câu hỏi hạnh phúc bao lứa đôi thời chiến đã hỏi và tìm cách định nghĩa cho mình. Và khi vào lính anh đã viết thư cho chị hẹn ngày 30-4-1975 anh về gặp chị và sẽ trả lời. Lời hẹn hò như tiên tri ấy của Nguyễn Văn Thạc đã ngân một nốt trầm lắng trong lòng người con gái anh yêu, trong lòng những người cùng thế hệ, và đọng lại hôm nay một niềm bi tráng. Ngày 30-4-1975 đã qua nhưng Nguyễn Văn Thạc không về, bao nhiêu người nữa như anh cũng không về. Câu hỏi hạnh phúc vẫn đi tìm câu trả lời ở phía trước...
Bên cạnh những dòng “suy nghĩ”, cuốn nhật ký “Mãi mãi tuổi hai mươi” còn cho ta thấy những “sự kiện”, hay nói đúng hơn hình ảnh đất nước và con người Việt Nam một thời khói lửa chiến tranh vừa đau thương ác liệt vừa bình dị, vừa dữ dội vừa yên lành. Trên mỗi đoạn đường anh đi là một miền quê và những con người được khắc họa trung thực, có nét đáng yêu đáng quý nhưng anh cũng không ngần ngại nói lên những cái xấu, cái bề bộn của một thời.
Dù đối mặt với bom đạn, người chiến sĩ ấy vẫn cảm nhận được vẻ đẹp của một nhành cây, một buổi chiều hoàng hôn hay ánh trăng nơi rừng thẳm.
Cuốn nhật kí này dừng lại tại ngã ba Đồng Lộc ngày 03-6-1972 khi anh chuẩn bị vào chiến trường. Những dòng cuối cùng anh viết dường như gấp gáp: “Kính chào hậu phương. Chào gia đình và người tôi yêu. Đêm nay tôi đi. Nhất định có ngày trở về Thủ đô yêu quý của lòng tôi”.Hơn một tháng sau anh đã hi sinh khi mới chưa đầy 10 tháng tuổi quân và chớm 20 tuổi đời. Cũng như bao người lính khác, anh bình thản vào trận, bình thản biết mình có thể ngã xuống. Và cái anh để lại cho đời, khi sự sống đã hiến dâng cho đất nước, và cuốn sổ ghi chép này là những bức thư gửi cho gia đình và người con gái anh yêu.
Và trước khi để các em đọc và suy ngẫm về trang viết cuộc đời anh, cô xin dẫn lại những dòng anh gửi gắm lại cho tất cả những ai đang được sống hôm nay: “Ừ, nếu như tôi không trở lại - Ai sẽ thay tôi viết tiếp những dòng sau này? Tôi chỉ ao ước rằng: ngày mai, những trang giấy còn lại đằng sau sẽ toàn là những dòng vui vẻ và đông đúc. Đừng để trống trải và bí ẩn như những trang giấy này”.
"Mãi mãi tuổi hai mươi" không chỉ là tài sản vô giá của gia đình liệt sĩ, mà đã trở thành cuốn sách gối đầu giường của nhiều thế hệ trẻ Việt Nam. Tác phẩm là chiếc gương soi giúp thanh niên thời bình nhìn lại chính mình: Chúng ta đang sống trong hòa bình, chúng ta đã và đang làm gì để xứng đáng với sự hy sinh của những người đi trước?
Đọc "Mãi mãi tuổi hai mươi", chúng ta càng thêm trân trọng sự hy sinh của thế hệ cha anh để có được cuộc sống hòa bình hôm nay. Cuốn sách nhắc nhở mỗi người trẻ hãy sống có ước mơ, có lý tưởng, biết yêu thương, biết cống hiến và không ngừng nỗ lực để trở thành những công dân có ích cho xã hội.