MỘT NGÀY LÀM GIẤY GIANG

Có những chuyến đi không dài nhưng làm em nhớ mãi, chuyến đi đến bản Hua Tạt chính là một chuyến đi như vậy. Tới đây em lần đầu tiên được chạm vào một nét văn hóa thật đẹp của dân tộc H’mông, và tự tay làm ra một tờ giấy từ thiên nhiên.

Bản Hua Tạt hiện ra trước mắt em thật yên bình. Không có tiếng xe cộ ồn ào, chỉ có gió thổi nhẹ qua núi, tiếng chim, và những nếp nhà nhỏ nép mình bên sườn đồi. Em thấy mọi thứ vừa lạ, vừa gần gũi. Nhưng điều khiến em háo hức nhất là được trải nghiệm làm giấy Giang, đây là nghề thủ công truyền thống của người H’Mông mà trước đây em chưa từng biết.

Khi bắt đầu, em nhìn thấy những thân cây giang được mang ra. Các cô, các bác trong bản nói rằng phải giã thật nhuyễn thì mới làm được giấy. Nhìn mọi người làm rất nhanh và đều tay, em nghĩ chắc cũng không khó lắm. Nhưng khi tự cầm chày lên thử, em mới biết mình đã nhầm. Chỉ giã một lúc thôi mà tay em đã mỏi rã rời. Nhịp giã lúc nhanh lúc chậm, không đều như mọi người. Lúc đó, em vừa thấy buồn cười, vừa thấy khâm phục, hóa ra để làm ra một tờ giấy phải vất vả đến vậy.

Sau khi có bột giấy, em được hướng dẫn hòa bột vào nước. Nước trong chậu trở nên đục và hơi sánh. Một cô nhẹ nhàng chỉ cho em cách múc bột giấy và dàn lên khung. Em làm rất cẩn thận, nhưng tờ giấy đầu tiên vẫn bị chỗ dày chỗ mỏng. Em hơi thất vọng, nhưng cô chỉ mỉm cười và nói: “Không sao đâu, làm lại là được.” Cô cầm tay em, chỉ cách nghiêng cổ tay, cách giữ cho lớp bột trải đều hơn. Em thử lại lần nữa… rồi lần nữa… và lần này, em đã làm tốt hơn. Lúc đó, em cảm thấy rất vui, giống như mình vừa vượt qua một thử thách nhỏ.

Hình: Em làm giấy Giang

Nhưng phần em thích nhất vẫn là lúc trang trí. Trước mặt em là những bông hoa nhỏ xinh và những chiếc lá xanh. Em được tự chọn, tự sắp xếp chúng lên tờ giấy của mình. Em đặt từng cánh hoa thật nhẹ, sợ làm chúng xô lệch. Sau đó, em phủ thêm một lớp bột giấy mỏng lên trên. Nhìn những cánh hoa dần hiện ra trên nền giấy, em thấy giống như mình đang vẽ một bức tranh bằng thiên nhiên vậy. Không cần màu vẽ, không cần bút, mà hiện lên như 1 bức tranh đầy sắc màu.

Khi mang giấy ra phơi nắng, em đứng nhìn rất lâu. Tờ giấy khô dần, những chiếc lá, cánh hoa hiện lên rõ hơn. Đến lúc được cầm sản phẩm trên tay, em thấy vui đến lạ. Một tờ giấy nhỏ thôi, nhưng là do chính em làm ra, từ đầu đến cuối. Em không nghĩ rằng từ những thân cây đơn giản, qua nhiều công đoạn như vậy, lại có thể trở thành một thứ đẹp và ý nghĩa đến thế.

Sau trải nghiệm này, em hiểu rằng những thứ giản dị quanh mình không hề “bình thường” như em từng nghĩ. Đằng sau mỗi sản phẩm là công sức, là sự kiên nhẫn, là cả một truyền thống được giữ gìn qua nhiều thế hệ. Em cũng thấy mình yêu hơn những nét văn hóa của dân tộc mình, những điều mộc mạc nhưng rất đáng trân trọng. Và em cũng mong một ngày nào đó sẽ quay lại bản Hua Tạt, để được làm giấy một lần nữa, và để kể cho bạn bè nghe rằng: em đã từng tự tay làm ra một tờ giấy từ thiên nhiên như thế nào.